Depremin üzerinden üç yıl geçmesine rağmen, Hatay ve çevresindeki sağlık altyapısı ciddi sorunlar barındırmaya devam ediyor. Şehirler, ağır hasar almış binalar ve yetersiz cihazlar yüzünden temel sağlık hizmetlerine ulaşmakta güçlük yaşıyor. Bu durum, uzun vadeli bir sağlık krizi ve halkın yaşam kalitesini düşüren bir yapısal soruna dönüşmüş durumda. Bakanlıkların ve yerel yönetimlerin resmi açıklamaları gerçekliği yansıtmıyor; sokaklarda yaşayan yüz binlerce insanın sağlığı risk altında ve çare bekliyor.
Sağlık Altyapısındaki Güncel Durum ve Zorluklar
Deprem sonrası Hatay’da yaşam alanlarının büyük kısmı yıkıldı veya ağır hasar aldı. Resmi verilere göre 112 bin yapı yıkılırken, sahadaki gözlemler bu rakamın 150 bini aştığını gösteriyor. Konutların çöküşü, sayısız insanı evsiz bırakırken, sağlık kurumları büyük bir yıkım ve dönüşüm sürecine girdi. Sağlık hizmetleri, beton yığınlarının arasında hayatta kalmaya çalışıyor; birçok hastane ve klinik, yetersizlikler ve altyapı sorunları nedeniyle hizmet veremez hale geldi. Elektrik ve suyun sürekli kesilmesi, hastaların ve sağlık çalışanlarının yaşamını ciddi şekilde olumsuz etkiliyor. Elektrik kesintileri nedeniyle tıbbi cihazlar kullanılamaz hale gelirken, su kıtlığı hijyen koşullarını daha da zorlaştırıyor. Bu durumda, hastaların tedavi süreçleri aksıyor, kronik hastalıklar ve taşık hastalıklar şiddetleniyor. Yoğun bakım üniteleri ve acil servisler, kapasite sınırında çalışmaya devam ediyor. Bu koşullarda, acil müdahale gereken vakalar bile zamanında yetiştirilemiyor.
Sağlık Hizmetlerinde Erişim ve Çocuklar
Sağlık hizmetlerine erişimde yaşanan sorunlar, özellikle çocuklar ve gebe kadınlar açısından büyük risk taşıyor. %50’den fazlası geçici merkezlerde çalışan aile sağlığı merkezleri, yetersiz donanım nedeniyle düzenli sağlık hizmeti sunmakta zorlanıyor. Aşı ve tarama programları aksarken, salgın hastalıkların yayılması kaçınılmaz hale geliyor. Çocuklara yönelik tam aşılama yapılmadığı için çocuk ölümleri ve hastalık yaygınlığı hızla artıyor; bu da devletin önceliklendirmelerde ciddi eksiklikler yaşadığını gösteriyor. Sağlık çalışanlarının çalışma koşulları ise bir başka ciddi sorun. Kalabalık ve hijyenik olmayan ortamlar, uzun saatler ve güvencesiz çalışma koşulları, sağlık emekçilerinin motivasyonunu erozyona uğratıyor. Ayrıca, taşeronlaşma ve yetersiz personel, hizmet kalitesini düşürüyor. Hasta ve sağlık çalışanlarının psikolojik travması artarken, sağlık hizmetlerinin sürdürülebilirliği ciddi biçimde tehlikede kalıyor.
Bulaşıcı Hastalık ve Salgın Riski
Yetersiz altyapı, bulaşıcı hastalıkların hızla yayılmasına neden oluyor. Güncel verilere göre, özellikle çocuklar ve bağışıklık sistemi zayıf olanlar, salgınlara karşı savunmasız kalıyor. Güvensiz yaşam koşulları, ortak kullanım alanlarının kalabalık olması ve temizlik imkanlarının kısıtlı olması, salgın hastalıkların yayılmasını kolaylaştırıyor. Hastalıkların kontrol altına alınamaması, sağlık sistemi üzerindeki yükü artırıyor ve halkın yaşamını tehdit ediyor. Epidemiyolojik açıdan, önleme ve tedavi hizmetleri bütüncül ve sürdürülebilir olmalı. Sadece geçici çözümlerle bu krizlerin üstesinden gelmek mümkün değil; kalıcı sağlık altyapısı ve erişilebilir hizmetler şart. Yoksa, salgınlara karşı dirençsiz kalınacak ve halk sağlığı ciddi risk altında kalacak.
Vatandaşların Yaşam Koşulları ve Sosyal Etmenler
Yıkılan ve ağır hasar gören yapıların sayısı, yaklaşık 250 bin civarında. Resmi verilere göre, yaklaşık 112 bin kişi konteynırlarda yaşarken, saha gözlemleri bu sayının 150 bini aştığını gösteriyor. Bu insanlar, çamur ve molozlar içinde, kötü altyapı koşulları altında yaşıyor. Şehir sokaklarında istinat duvarlarının çökmesi, zemin güvenliği ve yaşam alanlarının tehdit altında olmasına neden oluyor. Elektrik kesintileri ve yetersiz altyapı, yaşam kalitesini daha da düşürüyor. Gıda ve su temini aksıyor, kentlerde işsizlik ve yoksulluk artıyor. Havalardaki kirli hava ve kirli su, hastalıkların yayılmasını hızlandırırken, eğitim ve istihdam alanlarında ciddi kayıplar yaşanıyor. Çocuklar ve gençler, yeterince eğitim alamadan sokakta kalan yaşam koşullarıyla baş etmek zorunda kalıyor. Bu tablo, toplumun genel sağlık ve refahını derinlemesine tehdit ediyor.
Resmi Veriler ve Gerçeklik Arasındaki Uçurum
Devlet ve resmi kurumlar, sık sık “Her şey yolunda” açıklamaları yaparken, gerçeklik çok farklı anlatıyor. Şantiyelerin büyük bir kısmında çalışmalar devam ediyor görünse de, yapılanların neredeyse tamamı geçici ve dayanıklılığı sorgulanabilir. Özellikle elektrik ve su altyapısı, birçok bölge için ciddi sorunlar teşkil ediyor ve yaşam kalitesini olumsuz etkiliyor. Altyapı projeleri, çoğu zaman eksik, denetlenmeden ve kalitesiz yapılıyor. Yapıların denetiminde ciddi şüpheler bulunuyor; yapıların sağlamlığı ve güvenliği büyük bir soru işareti. Ayrıca, mülkiyet haklarının gasp edilme endişeleri ve yanlış uygulamalar, halkın haklarının ihlal edilmesine neden oluyor. Bu durum, halkın güvenini sarsarken, uzun vadeli çözüm ve güvenilir yaşam alanları oluşturmayı engelliyor.
Sağlık ve İnsan Hakları Mücadelesi
Sağlık, sadece bireysel refah değeri değil; insanlık onurunun ve yaşam hakkının temelidir. Hatay ve çevresinde, sağlık altyapısının çöküşü, halkın yaşam hakkını ciddi şekilde tehdit ediyor. Sağlık emekçileri ve yurttaşlar, haklarını korumak ve yaşam kalitesini yükseltmek için mücadele etmeye devam ediyor. Çözüm için acil ve kapsamlı adımlar atılmalı: Kalıcı, modern ve güvenilir sağlık merkezleri inşa edilmeli, eksik personel hızlıca göreve alınmalı ve aşı ile önleyici sağlık hizmetleri yaygınlaştırılmalı. Ayrıca, sağlık altyapıları, yaşanabilir ve standarda uygun hale getirilmeli. Bu krizler, bizim temel haklarımızın ve yaşam hakkımızın kırılganlığını ortaya koyuyor; önlemler alınmazsa, daha büyük felaketler yaşanma ihtimali yüksek kalmaya devam edecek.
